Patronen vóór componenten.
Een korte aantekening over wat een design systeem voor AI eigenlijk is, en waarom de meeste organisaties het verkeerde bouwen. Gestoeld op twaalf jaar design-system-werk bij Shell, Roche, Philips en ING, en toegepast op de AI-producten die ik nu bouw.
- Rol
- Design lead en architect
- Duur
- Lopend, toegepast in elk AI-product dat ik bouw
- Verticaal
- Elke organisatie die AI-tooling bouwt of uitrolt
Als teams vragen naar een design systeem voor AI, bedoelen ze meestal componenten. Knoppen, invoervelden, message bubbles, een streaming-text indicator. Dat is het makkelijke deel, en de leveranciers publiceren het gratis.
Het moeilijke deel is het systeem dat bepaalt hoe AI context krijgt, hoe het laat zien wat het weet, waar mensen overnemen, en wat er onthouden wordt. De componenten staan stroomafwaarts. Als de patronen eronder niet eerst zijn ontworpen, redt geen UI het product.
Vier patroon-families
Context. Hoe data in het werkgeheugen van de AI stroomt, wanneer retrieval gebeurt, hoe recency en belang worden gewogen, wat de gebruiker kan zien en bewerken, wat de fallback is. Open Brain implementeert dit in productie, met drie task-aware retrieval-modi en expliciete decay.
Trust. Hoe vertrouwen wordt getoond, hoe bronnen inline verschijnen, hoe het systeem aangeeft dat het iets onomkeerbaars gaat doen, hoe het herstelt na een fout. Bij Memortium wordt dit in code afgedwongen. Elk portret gevalideerd tegen ArcFace cosine similarity voordat het wordt geleverd. Bij twijfel niet leveren.
Handoff. Hoe de AI weet wanneer hij moet overdragen, welke context hij meegeeft, hoe de mens die context ziet, hoe het gesprek hervat. De Memortium service bot doet dit. Wanneer de bot zijn grens raakt, geeft hij het gesprek over met volledige context erbij. De klant herhaalt zichzelf niet.
Memory. Wat standaard wordt onthouden, wat de gebruiker kan zien en bewerken, hoe geheugen wordt getoond als het een antwoord beïnvloedt, hoe oud geheugen wordt opgeruimd. Open Brain wederom. Maandelijkse decay, wekelijkse consolidatie, "onthouden uit"-attributie.
Agent-rol-ontwerp
Agent-rol-ontwerp leeft over alle vier heen. Weten welke rol een agent mag spelen, welk model past bij de rol, waar de vangrails zitten wanneer hij zijn grens raakt. Juiste rol, juiste model, juiste vangrail. Dat is het design-systeem-deel. De componenten volgen.
Waarom dit ertoe doet
Als jij AI-tooling bouwt of uitrolt, is de eerste investering niet een frontend-framework kiezen. Het is deze vier families documenteren zodat je team er consistent tegen kan bouwen. Dat is het werk, en het verbindt direct met de rollout in Case 03 en het governance-programma in Case 07.