Workshop-ontwerp

Ontwerpen in het AI-tijdperk

Een UX-workshop voor wie geen designer is

Halve dag · hands-on · geen ontwerpachtergrond nodig

Door Dusty Baars

De belofte in één zin

Het maken is goedkoop geworden. Het oordeel is duur. In een halve dag leer je tegelijk de twee dingen die nu tellen: kijken als een ontwerper, en bouwen met AI. Aan het eind heb je met je eigen handen een werkend prototype gemaakt van een echt probleem uit je werk.

Een generatie lang was het maken het moeilijke deel. Dat is voorbij.

Vroeger had je een team, weken tijd en techniek nodig om van een idee iets tastbaars te maken. Vandaag bouwt iemand zonder ontwerpachtergrond in een middag een werkend prototype, alleen door te beschrijven wat hij wil. Het maken is goedkoop geworden.

Daarmee verschuift de schaarste. De vraag is niet langer of je het kunt bouwen, maar of je weet wat het waard is om te bouwen, en voor wie. Dat is precies wat goed ontwerp altijd al was: de mens begrijpen, de wrijving zien, het juiste maken. Niet de mooiste knop, maar de minste afstand tussen wat iemand wil en wat hij krijgt.

AI vervangt dat denken niet. Het versnelt de handen, niet het kompas. Wie alleen de versneller heeft, bouwt sneller het verkeerde. Wie alleen het kompas heeft, blijft praten zonder iets te maken. Deze workshop geeft je beide, en laat je ze in dezelfde middag samen gebruiken.

De rode draad. Het kompas wijst (de mens, de wrijving, de waarde). De versneller bouwt (AI). Een ontwerper van nu beheerst allebei, en weet wanneer hij op welke leunt.

Voor wie

Voor mensen die geen designer zijn maar wel ontwerpen, of het binnenkort gaan doen. Ondernemers, marketeers, product owners, beslissers. Iedereen die ideeën heeft en met AI nu zelf iets tastbaars kan maken, maar het gereedschap mist om te beoordelen of het ook deugt.

Wat je aan het eind kunt

Zien

Een vaag probleem omzetten in een scherpe, menselijke probleemstelling.

Kiezen

Breed denken en daarna gericht kiezen, zonder dat de luidste stem wint.

Bouwen

Met AI van woorden naar een werkend, klikbaar prototype, ook zonder code.

Oordelen

Kritisch kijken naar wat AI maakt en de wrijving eruit halen voordat een gebruiker erover valt.

Geen theorie om de theorie. Elke deelnemer werkt de hele middag aan een echt probleem uit het eigen werk, en gaat naar huis met iets dat draait.

Halve dag, ongeveer vier uur inclusief pauzes. Vier blokken, elk volgens hetzelfde ritme: kort uitleggen, zelf doen, AI inzetten.

0:00

Opening — de verschuiving

Welkom en kader. IJsbreker: het laatste digitale ding waar je je aan ergerde. UX wordt meteen voelbaar. De kernverschuiving: maken werd goedkoop, oordeel werd duur. (20 min)

0:20

Blok 1 — Zien wat de gebruiker ziet

Empathie en het echte probleem. Mini-les, eigen probleemstelling, snelle empathy map, AI als sparringpartner. (45 min)

1:05

Pauze

(10 min)

1:15

Blok 2 — Van probleem naar idee

Eerst breed, dan smal. Crazy 8s, AI als brainstorm-multiplier, kiezen met een waarde-tegen-moeite matrix. (45 min)

2:00

Pauze

(10 min)

2:10

Blok 3 — Van idee naar tastbaar · het hart

Vibe coding: van beschrijving naar werkend prototype met AI. Iedereen bouwt. (60 min)

3:10

Blok 4 — Toetsen en kritisch kijken

Output is gratis, oordeel is schaars. Heuristieken, en een korte gebruikerstest van je eigen prototype. (30 min)

3:40

Afsluiting

Wat neem je mee. Het kompas en de versneller als blijvende lens. Eén ding dat je maandag anders doet. (20 min)

Voor een strakke variant van 3,5 uur kort je Blok 3 in tot 45 minuten en houd je de pauzes op vijf minuten. De vier blokken blijven staan, want de kracht zit in het complete traject van probleem tot getest prototype.

Opening — de verschuiving

20 min

Je opent niet met een definitie van UX, maar met een ervaring. Iedereen noemt het laatste digitale moment waar hij zich aan ergerde. Binnen twee minuten zit de hele groep midden in het onderwerp, want frustratie is wrijving, en wrijving is precies waar ontwerp over gaat. Daarna het kader in een paar zinnen: maken werd goedkoop, oordeel werd duur. Vandaag oefenen we allebei.

Blok 1 — Zien wat de gebruiker ziet

45 min
Mini-les

UX is de wrijving tussen wat iemand wil en wat hij krijgt. Mensen huren een product in om een klus te klaren, ze geven niet om je product, ze geven om hun klus. (10 min)

Zelf doen

Kies een echt probleem uit je eigen werk. Schrijf een scherpe probleemstelling. Maak een snelle empathy map: wat zegt, denkt, doet en voelt de gebruiker. (25 min)

AI-hefboom

Laat AI een synthetische gebruiker spelen om je aannames te toetsen, en vat ruwe interviewnotities in minuten samen. Met de waarschuwing: synthetisch is voor vroege hypotheses, niet voor eindvalidatie. De echte mens blijft de bron van waarheid. (10 min)

Blok 2 — Van probleem naar idee

45 min
Mini-les

Eerst divergeren, dan convergeren. Het samen-alleen-principe: eerst stil voor jezelf bedenken, dan pas delen, zodat de luidste stem de kamer niet kaapt. (10 min)

Zelf doen

Crazy 8s: acht ideeën in acht minuten. Daarna AI als multiplier om je richtingen te verbreden. Convergeren met een simpele waarde-tegen-moeite matrix, en kies er één. (25 min)

AI-hefboom

Laat AI je gekozen richting scherp formuleren en aanvallen: waar breekt dit idee, voor wie werkt het niet. (10 min)

Blok 3 — Van idee naar tastbaar · het hart

60 min
Mini-les

Vibe coding. Van woorden naar een werkend prototype, zonder zelf te programmeren. Wat de tools nu kunnen, en wanneer je welke pakt: Figma Make voor snel binnen je ontwerp, Lovable voor een complete werkende app, v0 voor losse onderdelen. (10 min)

Zelf doen

Bouw je gekozen idee. Iedereen, ook wie nooit een regel code schreef, gaat van beschrijving naar klikbaar prototype. Dit is het moment waarop het kwartje valt. (45 min)

Reflectie

Wat ging vanzelf, en waar bleef je oordeel nodig. Het prototype is niet het einde, het is materiaal om op te toetsen. (5 min)

Blok 4 — Toetsen en kritisch kijken

30 min
Mini-les

Output is gratis geworden, oordeel niet. Een handvol heuristieken om kritisch te kijken: is duidelijk wat er gebeurt, herken je in plaats van moet je onthouden, kun je fouten maken zonder schade. Plus de menselijke maat: AI verzint met overtuiging, jij controleert. (10 min)

Zelf doen

Laat iemand anders jouw prototype gebruiken zonder uitleg. Kijk waar hij hapert. Eén ronde feedback, scherp en concreet. Dat is meer waard dan een uur erover praten. (20 min)

Afsluiting

20 min

Geen samenvatting van bovenaf, maar van de groep zelf. Wat neemt iedereen mee. Het kompas en de versneller blijven hangen als de twee handvatten voor alles wat hierna komt. Ieder benoemt één ding dat hij maandag anders doet. Klein, concreet, vandaag al toepasbaar.

De ruimte

  • Techniek. Een laptop per persoon en stabiele wifi, want er wordt echt gebouwd.
  • Ruimte. Een groot scherm om voor te doen, en stickies plus markers, of digitaal een FigJam- of Miro-bord.
  • Tijd. Een zichtbare timer. Timeboxen is de stille held van een goede workshop.

Vooraf klaarzetten

  • Accounts. Op de AI-bouwtools, op het gratis niveau is genoeg (Lovable en Figma Make).
  • Brandstof. Iedereen brengt één echt problem mee uit het eigen werk. Geen verzonnen casus, dat is het halve succes.
  • Generale. Een korte testronde van de tools de avond ervoor, zodat je tijdens Blok 3 niet vastloopt op een login.

De inhoud is de helft. De andere helft is hoe je de kamer leidt, zeker bij mensen die geen designer zijn en zich snel onzeker voelen over creatief werk.

De titel zet de toon nog voor je begint. Drie richtingen, kies wat past bij de zaal.

Subtiel

Ontwerpen in het AI-tijdperk

Rustig, professioneel, past in elk programma.

Midden

Het kompas en de versneller

Nieuwsgierig makend, draagt de kernidee al in zich.

Gedurfd

Iedereen kan nu bouwen. Wat ga jij maken?

Direct, een beetje provocatief, trekt een zaal meteen wakker.

Onderzoek en bouw worden gedemocratiseerd. Niet-onderzoekers doen onderzoek, niet-ontwerpers bouwen prototypes. Dat opent enorm veel snelheid, en tegelijk een risico: meer mensen maken sneller dingen zonder het oordeel om te zien of het deugt.

Deze workshop adresseert precies dat. Hij geeft een breed team het denken om de nieuwe gereedschappen verantwoord te gebruiken: sneller bouwen, maar het juiste. Dat is geen designtraining voor designers, het is een manier om een hele organisatie scherper te laten maken in een tijd waarin maken niemand meer tegenhoudt.

Wat het ook laat zien

Dit ontwerp verenigt twee werelden die zelden in één hoofd zitten: de mens-kant van ontwerp en de bouw-kant van moderne AI-tools. Wie deze workshop kan geven, begrijpt allebei, en weet hoe ze samen werken.

Het ontwerp put uit de actuele staat van het vak in 2026: de opkomst van AI-prototyping en vibe coding, de verschuiving in UX-onderzoek naar AI-synthese en synthetische gebruikers, en beproefde facilitatie-principes voor design thinking.